Moet je PTSS (posttraumatische stressstoornis) hebben om baat te hebben bij EMDR? In mijn ervaring zeker niet. Inmiddels heb ik vaak gezien hoe EMDR mensen helpt om heftige emoties of langdurig opgeslagen spanning los te laten, wanneer het wordt ingezet naast andere behandelmethoden. Het is bijzonder om te zien hoe (lichamelijke) spanning kan wegvloeien tijdens een EMDR-sessie.

EMDR lijkt soms een ‘quick fix’, omdat je er efficiënt en in relatief korte tijd nare herinneringen mee kunt ontladen en neutraliseren. Wanneer er sprake is van PTSS en je last hebt van herbelevingen, is het heel waardevol dat er een methode als EMDR bestaat die deze klachten snel kan verminderen.

Toch komen er ook veel mensen bij mij die geen duidelijke PTSS-symptomen, zoals herbelevingen, hebben. Wel leven zij vaak al jarenlang in een overleefmodus en hebben zij – soms al vanaf jonge leeftijd – spanning opgeslagen. Ook in die situaties ervaar ik EMDR als een ondersteunende methode die helpend kan zijn als onderdeel van een bredere behandeling.

Hoe werkt EMDR?

EMDR staat voor Eye Movement Desensitisation and Reprocessing. Dit betekent dat een nare herinnering wordt verwerkt door middel van oogbewegingen, waardoor de emotionele lading afneemt en de gebeurtenis neutraler wordt beleefd bij het terugdenken.

Tijdens de behandeling wordt de cliënt gevraagd terug te denken aan het meest belastende beeld van de herinnering, terwijl tegelijkertijd oogbewegingen worden uitgevoerd. Deze oogbewegingen (of andere afleidende stimuli) belasten het werkgeheugen zodanig dat het moeilijk wordt om het nare beeld volledig vast te houden. Hierdoor neemt de spanning af en wordt de herinnering met minder emotionele lading opnieuw opgeslagen.

Tussen de reeksen oogbewegingen door wordt steeds gevraagd naar gedachten, gevoelens of associaties die opkomen. Dit stimuleert het verdere verwerkingsproces. Er wordt verondersteld dat de afwisselende stimulatie van beide hersenhelften hierbij een rol speelt.